‘WiseNight’ organisatoren wijzen op genderkloof in wetenschap en technologie – meer meisjes moeten aangemoedigd worden voor een loopbaan in wetenschappelijk onderzoek.

Toonaangevende organisaties uit heel België werken samen aan een publiek evenement om wetenschap te vieren en kinderen en jongeren – vooral meisjes – te laten zien dat wetenschappelijk onderzoek een boeiende en realistische carrièremogelijkheid voor hen is. ‘WiseNight’, een gratis evenement, wordt gehouden in Brussel van 27-28 september 2024.

WiseNight, het initiatief van zeven organisaties waaronder het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen en het Planetarium van de Koninklijke Sterrenwacht van België, wordt gecoördineerd door BeWiSe (Belgian Women in Science – Vrouwen en Wetenschappen in België). Het heeft tot doel de genderkloof te dichten en bij te dragen tot een wereld waarin vrouwelijke en mannelijke wetenschappers op gelijke voet staan. Het evenement maakt deel uit van de “Europese Nacht van de Onderzoekers”, die gelijktijdig over heel Europa plaatsvindt.

De Europese commissaris voor Innovatie, Onderzoek, Cultuur, Onderwijs en Jeugd Iliana Ivanova zal tijdens de VIP-sessie een verklaring delen ter ondersteuning van WiseNight – een wetenschappelijke dialoog tussen jongeren en onderzoekers.

Dit tweedaagse evenement vol activiteiten voor alle leeftijden is gericht op nieuwe trends in onderzoek in het gebied van natuur, ruimte en de 5 Europese missies: aanpassing aan de klimaatverandering, het verslaan van kanker, het herstellen van onze oceaan en wateren, 100 klimaatneutrale en slimme steden tegen 2030 en een bodemdeal voor Europa. Het brengt prestaties van vrouwelijke wetenschappers en technici onder de aandacht, en laat zien dat wetenschap en onderzoek dynamische carrièremogelijkheden voor vrouwen zijn. Ondanks inspanningen om het aantal vrouwen in de wetenschaps- en onderzoeksgebieden te verhogen, worden deze sectoren immers nog steeds gedomineerd door mannen. Volgens de meest recente statistieken is slechts een derde van de onderzoekers in de Europese Unie vrouw, een cijfer dat sinds 2015 ongewijzigd is gebleven (‘She Figures 2021’).

Verbetering is hard nodig om de genderkloof te dichten, ook op het gebied van loopbaanontwikkeling: op EU-niveau vertegenwoordigden vrouwen in 2018 wel 48% van de studenten en afgestudeerden op doctoraalniveau, maar slechts 24% van de rang A-posities (equivalent aan een hoogleraar-functie) . Het aandeel vrouwen is zelfs nog kleiner in STEM, met respectievelijk 39% op doctoraal niveau en 15% op graad A-posities. In de hoogste academische rang vormen vrouwen een duidelijke minderheid en hun positie is sinds 2013 slechts licht gestegen. België is daarop geen uitzondering, met slechts 18,3% van de vrouwen in rang A-functies.

De activiteiten van WiseNight omvatten een reeks evenementen voor 5- tot 14-jarigen, zoals het ontdekken van de werking van windenergie, het onderzoeken van biodiversiteit in een stedelijk park, een demo over het ruimteweer, maar ook activiteiten voor mensen van alle leeftijden, zoals discussies met vrouwelijke wetenschappers; leren over Europese programma’s en beleid inzake onderzoek en innovatie, genderonderzoek en meer. Een dialoog tussen wetenschappen en kunst wordt aangemoedigd, met een toneelstuk, films en een fototentoonstelling. De activiteiten zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels.

Evenement: WiseNight

Wanneer: Vrijdag 27 – zaterdag 28 september, 2024; 9.00-22.00

Waar: Het Museum voor Natuurwetenschappen en het Planetarium, Brussel

Voor meer info en programmatie van de activiteiten, zie onze website

Ann Van der Jeugd, voorzitter van BeWiSe, zei: “De Europese doelstellingen inzake gendergelijkheid zullen niet worden gehaald zonder een significante stijging van het aantal vrouwelijke studenten dat wetenschap als studierichting kiest. We lopen niet alleen het risico potentiële wetenschappers kwijt te raken, maar vrouwen lopen ook inspirerende en opwindende studies en carrières mis. WiseNight wil daar verandering in brengen en de stereotypering doorbreken dat wetenschap een eenzame mannenzaak is. Wetenschappelijk onderzoek is fascinerend. Het draait om passie, teamwork en is er voor iedereen met een onverzadigbare nieuwsgierigheid. Wetenschappelijk onderzoek is van cruciaal belang voor de bescherming van onze planeet, vooral nu we geconfronteerd worden met de verwoestende gevolgen van de klimaatcrisis en het verlies aan biodiversiteit. Met WiseNight willen we jongeren van alle leeftijden, en vooral meisjes, laten zien welke gevarieerde en boeiende mogelijkheden een wetenschappelijke loopbaan te bieden heeft en hoe zij nu en voor toekomstige generaties een verschil kunnen maken. De eerste editie van WiseNight vond plaats tijdens de Covid-pandemie en was desalniettemin een succes. Dit jaar streven we naar een grotere deelname en impact op lange termijn.”

BeWiSe (Vrouwen en Wetenschappen in België) is een vzw die opgericht werd in 2009 om de positie van vrouwen in de wetenschap te ondersteunen, zowel in de publieke als de private sector, en om communicatie tussen vrouwen in de Belgische en Europese wetenschappelijke gemeenschappen te verbeteren. BeWiSe streeft naar een samenleving waarin de bijdrage van de wetenschap aan het welzijn van onze planeet door burgers wordt gewaardeerd en waar onderzoekers van alle geslachten en achtergronden jongeren inspireren om wetenschappelijke carrières te omarmen. BeWiSe telt meer dan 500 leden en supporters en is gevestigd in Brussel. www.bewise.be.

Het Planetarium van de Koninklijke Sterrenwacht van België (KSB), gevestigd in Brussel, heeft verschillende missies: i) het vervult de rol van educatieve dienst van het Observatorium en verwelkomt meer dan 50.000 bezoekers per jaar, voornamelijk kinderen en studenten van alle leeftijden en hun docenten; ii) het stelt de activiteiten van het Ruimtepool (vereniging bestaande uit de Koninklijke Sterrenwacht van België, het Koninklijk Meteorologisch Instituut en het Koninklijk Instituut voor Ruimte-Aeronomie) voor aan het grote publiek en promoot zo aard- en ruimtewetenschappen (astronomie, astrofysica, geofysica, meteorologie, aeronomie, ruimtewetenschappen, enz.); iii) het KSB werkt ook samen met het Federaal Wetenschapsbeleid (BELSPO) om wetenschap te promoten. https://www.astro.oma.be/nl/

Het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN) is een federale wetenschappelijke instelling in Brussel. Met haar vier grote missies: i) Natuurwetenschappelijk onderzoek; ii) Wetenschappelijk onderbouwde dienstverlening aan overheidsinstellingen; iii) Beheer en uitbouw van de patrimoniale en wetenschappelijke verzamelingen; iv) Verspreiding van kennis inzake natuurwetenschappen, is het KBIN zowel actief als onderzoeksorganisatie met meer dan 150 wetenschappers, en als museum, dat ongeveer 350.000 bezoekers per jaar verwelkomt. De belangrijkste onderzoekslijnen zijn biodiversiteit en de evolutiemechanismen van het leven; terrestrische, mariene en zoetwaterecosystemen; geschiedenis van het leven, het klimaat, de menselijke nederzettingen; geologie van België en modelvorming van de Noordzee. Met 37 miljoen bewaarde specimens als Belgisch erfgoed van universele reikwijdte zijn de verzamelingen van het KBIN vóór alles een referentie en een onderzoeksinstrument. Wat haar collecties betreft, moet het KBIN op Europees niveau enkel het Natural History Museum (Londen) en het Musée national d’histoire naturelle (Parijs ) laten voorgaan. Het heeft dan ook het Europese label ‘Grote Onderzoeksinfrastructuur’ gekregen, en wetenschappers van over heel de wereld krijgen de kans om de wetenschappelijke collecties te bestuderen.  https://www.naturalsciences.be/nl/museum/home

Ekoli is een NGO, gedreven door democratisering van het wetenschapsonderwijs. Ekoli vindt dat wetenschap voor iedereen toegankelijk moet zijn. Ze zijn gespecialiseerd in het beschikbaar maken van geavanceerde wetenschappelijke inhoud voor alle kinderen, variërend van verschillende leeftijden en doelgroepen, vooral als het gaat om moeilijk bereikbare jongeren. Ekoli heeft een portfolio van meer dan 25 workshops, klaar om peuters, kinderen en jongeren te inspireren. Ekoli werkt nauw samen met andere NGO’s die gespecialiseerd zijn in het bereiken van verschillende ondergerepresenteerde groepen, zoals personen met een handicap, schoolverlaters en migranten, om het wetenschapsonderwijs te democratiseren. https://ekoli.be/nl/home/

GoodPlanet is een NGO die al meer dan 20 jaar alle generaties inspireert en stimuleert om duurzaam te leven: voor een gezonde planeet, voor iedereen, voor vandaag en morgen, voor een GoodPlanet. Via hun projecten, campagnes en animaties verspreiden ze kennis en planten ze zaadjes van verandering. GoodPlanet stimuleert, concretiseert en realiseert ideeën die duurzame ontwikkeling echt en tastbaar maken. Dit alles met behoud van een positieve en hoopvolle houding. Vanuit deze overtuiging ontwikkelen zij activiteiten en diensten voor drie doelgroepen: jongeren, het grote publiek en bedrijven. https://www.goodplanet.be/nl/

Het VKI (von Karman Institute for Fluid Dynamics) is een internationale, non-profit onderwijs- en onderzoeksinstelling met drie departementen (lucht- en ruimtevaart, milieu- en toegepaste vloeistofdynamica en turbomachines & voortstuwing). Het biedt postgraduaat onderwijs in vloeistofdynamica en moedigt “training in onderzoek door onderzoek” aan. Het von Karman Instituut doet en bevordert onderzoek op het gebied van vloeistofdynamica. Uitgebreid onderzoek naar experimentele, computationele en theoretische aspecten van gas- en vloeistofstromingen wordt uitgevoerd onder leiding van de faculteit en onderzoeksingenieurs, voornamelijk gesponsord door overheids- en internationale agentschappen en industrieën. https://www.vki.ac.be/

De Vrije Universiteit Brussel (VUB) is een Urban Engaged universiteit in Brussel, het hart van Europa. Meer dan 20.000 studenten, waarvan bijna een kwart uit het buitenland, engageren er zich om te bouwen aan hun toekomst en die van de wereld. Met hoogstaand wetenschappelijk onderzoek en onderwijs op maat levert onze universiteit een actieve en geëngageerde bijdrage tot een betere en duurzamere maatschappij. https://www.vub.be/nl